تأثیر پنج عامل بزرگ شخصیتی بر ارتکاب جرایم خشونت‌آمیز و نیرنگ‌آمیز: مطالعه موردی زندانیان زندان تبریز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

چکیده

شخصیت‌شناسی مرتکبان جرایم خشونت‌آمیز و نیرنگ‌آمیز اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا ارتکاب این جرایم، از شاخص‌های بالینی خطرناکی مجرمان است. با این حال، تفاوت‌های شخصیتی این دو گروه به‌طور نظام‌مند تبیین نشده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی ویژگی‌های شخصیتی این دو گروه انجام شد. این مطالعه توصیفی با رویکرد علّی-مقایسه‌ای، روی 177 زندانی (91 مرتکب جرم خشونت‌آمیز و 86 مرتکب جرم نیرنگ‌آمیز) در زندان تبریز اجرا شد. داده‌ها با پرسشنامه پنج‌عاملی شخصیت نئو گرداوری و با تحلیل واریانس چندمتغیره و رگرسیون لجستیک تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد «روان‌رنجوری» در مرتکبان جرایم خشونت‌آمیز به‌طور معناداری بالاتر است؛ درحالیکه «وظیفه‌شناسی»، «برون‌گرایی»، «گشودگی به تجربه» و «توافق‌پذیری» در مرتکبان جرایم نیرنگ‌آمیز میانگین بالاتری داشتند (0.05>p) همچنین مؤلفه‌های «روان‌رنجوری» و «وظیفه‌شناسی» توان پیش‌بینی نوع جرم را با دقت 3/72 درصد نشان دادند. این یافته‌ها بیانگر وجود پروفایل‌های شخصیتی متمایز در این دو گروه و کاربرد آن در برنامه‌های پیشگیری و اصلاح مجرمان است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The Impact of the Big Five Personality Traits on the Commission of Violent and Deceptive Crimes: A Case Study of Prisoners in Tabriz Prison

نویسندگان [English]

  • Seyed Mahmoud Mirkhalili 1
  • Rojin Ebrahimi 2
  • Masoud Kazemi 2
1 Professor. Criminal Law and Criminology. Faculty of Law. College of Farabi University of Tehran. Qom.Iran
2 PhD student, Department of Criminal Law and Criminology, Farabi College, University of Tehran, Qom, Iran.
چکیده [English]

Personality profiling of violent and deceptive offenders is crucial, as these offenses indicate an offender's dangerousness. However, the personality differences between these groups remain unclear. The present study was conducted to comparatively examine the personality traits of these groups. This descriptive study uses a causal-comparative approach on a sample of 177 prisoners (91 violent and 86 deceptive offenders) at Tabriz Prison. Data were collected using the NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI), and analyzed through multivariate analysis of variance and logistic regression. The findings revealed that violent offenders scored significantly higher on "Neuroticism", whereas deceptive offenders had higher mean scores for "Conscientiousness," "Extraversion," "Openness to Experience," and "Agreeableness" (p < 0.05). Additionally, "Neuroticism" and "Conscientiousness" predicted the type of crime with an accuracy of %72.3. These findings indicate the existence of distinct personality profiles in these offender groups and their applicability in crime prevention and rehabilitation programs.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Big Five Personality Traits
  • Violent Crimes
  • Deceptive Crimes
  • Neuroticism
  • Conscientiousness