پالایش فضای سایبری به مثابه جرم یا ابزارپیشگیری ازآن؟

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد بناب، دانشگاه آزاد اسلامی،بناب، ایران

2 دانشیار گروه حقوق دانشگاه تبریز. تبریز، ایران.

3 دانشیار حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مراغه، مراغه، ایران

10.22124/jol.2022.20840.2214

چکیده

تقریبا همه دولت‌ها بنا به ملاحظات مختلف در راستای پیشگیری از جرم در فضای مجازی، به پالایش متوسل می­شوند. ولی اغلب، از یک طرف به‌دلیل محدودیت‌های فنی و جرم­شناختی و از طرف دیگر به علت اجرای غیراصولی پالایش، در وصول به هدف خود موفق نشده بلکه برخی حقوق بنیادین بشری را نیز نقض می­نمایند. در این تحقیق این­که آیا پالایش ابزار پیشگیری از جرم است یا به مثابه خود جرم بررسی شده است. مقاله با شیوة تحلیلی- توصیفی به این نتیجه دست یافته که اکتفای دولت‌ها به قانونی بودن پالایش و عدم توجه به شرایطی چون «ضرورت و تناسب» در اعمال آن، موجب مداخله بی­رویه آن‌ها در حقوق بنیادین شهروندان شده و آسیب‌های ناشی از پالایش غیراصولی به رغم متصف نشدن به‌عنوان مجرمانه در قوانین داخلی، می­تواند با بهره‌مندی از آموزه­های جرم­شناسی انتقادی با رویکرد آسیب اجتماعی‌شناسی، در قالب جرم دولتی مطرح گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Filtering the cyberspace as a crime or a way for its prevention?

نویسندگان [English]

  • Leala Pornajafi 1
  • Hossein Fakhr 2
  • Babak Pourghahramani 3
1 Assistant Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Bonab Branch, Islamic Azad University, Bonab, Iran.
2 Associate Professor of Tabriz University. Law Department. Tabriz, Iran. (Corresponding Author: h-fakhr
3 Associate Professor of Criminal Law and Criminology, Maragheh Islamic Azad University, Maragheh, Iran.
چکیده [English]

Almost all governments, whether libertarian or authoritarian, resort to filtering in order to prevent crime in the cyberspace due to political, cultural, etc. considerations but often due to technical and criminological limitations and inappropriate filtering, not only are they not successful in achieving their goal, but also violate fundamental human rights such as the right to freedom of expression and information and the right to privacy. Therefore, this article, examines whether filtering is a crime prevention way or as a crime itself. This article concludes in a descriptive-analytical approach that if governments are satisfied to the legality of filtering and disregard for conditions such as the necessity and appropriateness in filtering it has led to their excessive interference in the fundamental human rights of citizens and the damages caused by such filtering can be raised by the use of critical criminology teachings with the approach of social pathology in the form of state crime.

1.Introduction
 Filtering is the first option of some governments to prevent cybercrimes. They intend to achieve this goal by disconnecting unauthorized content or making the crime more difficult, but because of the inefficiency of filtering techniques and easy access to anti-filters, they do not succeed. In addition, prevention of crime is a pretext in the hands of authoritarian systems to prevent the free flow of information in the community, the revelation of organized corruption news, and the co -operation of public opinion. In this paper, first, filtering functions are examined as one of the crime prevention measures. Then, with regard to the filtering’s consequences on human rights, the necessity of examining excessive filtering as a state crime is considered as critical criminology with the approach of social pathology and finally, according to human rights documents, it is recommended that their use can prevent violations of fundamental human rights in filtering.

2.Methodology
The methodology of this article is descriptive-analytical approach which has accomplished research on various literatures in criminal sciences.

3.Results and discussion
The expansion of cyberspace in the last two decades has had a profound impact on communication development, information exchange and increased business. It also provides an easy, complex and cheekbones for new effects of delinquency and some governments have to filtering cyberspace in the hope of difficulty making access to crime target, controlling access and reducing tools, motivations and crime revenues. But regardless of the inefficiencies of this type of prevention, excessive filtering without distinguishing between permissible and unauthorized content and sometimes even obstruction of cyberspace and social networks claiming to support ethical values and public security, into a means of repression of totalitarian systems. According to the authors, in terms of violations of privacy, media freedom and free intelligence, this situation provides the basis for the growth of government corruption and is a state crime against the fundamental rights of citizens.

 4.Conclusion
Cyberspace filtering must be subject to principles such as loss, legality, and necessity, and pursue legal goals such as maintaining public order and security, protecting the moral health of the community and preventing crime. Therefore, extensive and unnecessary filtering, but also blocking citizens' access to cyberspace and social networks as a tool of totalitarian systems to prevent free flow of information, a clear case of government crime and Article 570 of the Islamic Penal Code (Book Fifth: Ta'zir and  preventive Punishments).
 
5.Selection of References
Article 19, (2016), “Freedom of expression unfiltered: How blocking and filtering affect free speech”, London, Article 19, pp.1-26. last visited : 3/12/2019, Available at: www. Article 19.org.
Banday,M.Tariq &  Shah,N.A (2010), “A concise study of web filtering”,Sprouts:Working paper on information systems,10(31),pp.1-11.
Breindl,Yana & Theiner,Patric & Busch,Andreas (2015), “Internet blocking regulation :a comparative analysis of 21 liberal democracies”, presented at the u4 cluster conference:Governance of a contemporary multilateral institutional architecture,.of political science,pp.1-42.
Callanan,Cormac & Gercke,Marco &  DeMarco,Estelle & Ziekenheiner,Hein (2009), “Internet blocking balancing cybercrime responses in democratic societies”, Open socity Institute, Action internet solutions.
Jaishankar,  Karupannan (2008), “ Space transition  theory of cyber crimes,in book: crime of the internet,chapter: space Trasition Theory of cybercrime”, Editores: Frank, Schmalleger, Michael, Pittaro, Publisher pearson
OpenNet Initiative (2004), “ A Starting point: legal implication of internet filtering”, OpenNet Initiative, pp.1-17, .last visited: 12/7/2019,Available at: www.opennet initiative.org.
Reyns, Bradford & Henson, Billy (2013), “security in digital world:  understanding and preventing cybercrime victimization”, Switzerland ,Security Journal, 26(4), pp 311-314.
Vicks, Mery E (2013), “An examination of internet filtering and safety policy trends and issues in south Carolina,s K-12, ” public schools, Nova Southeastern University (NSU).
Zittrain, Jonathan &  L,John & G, Palfrey Jr (2007), “Access denied:the practice and policy of Global internet filtering”, Oxford ,Oxford internet institute research report,no. 14, pp.1-30.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Filtering
  • Cyberspace
  • situational prevention
  • fundamental rights
  • state crime
آقاجانی، سجاد (1388)، «بررسی راهکارهای مبارزه با جرایم رایانه­ای با توجه به مقررات داخلی و بین­المللی»، پایان­نامه کارشناسی­ارشد حقوق جزا و جرم­شناسی،دانشگاه پیام نور،تهران.
احمدی، سید محمدصادق و شمعی، محمد (1395)، «نظارت پیشگیرانه دولت؛تقابل امنیت و آزادی»، فصلنامه راهبرد، سال بیست و پنجم، شماره 79،صص. 29-46.
انصاری، باقر (1397)، حقوق رسانه، چاپ دهم، تهران: سمت.
ابراهیمی، شهرام (1393)، جرم­شناسی پیشگیری، جلد اول، چاپ سوم، تهران: میزان.
باراک،گرگ (1396)، «به سوی مطالعات تلفیقی جنایات بین­المللی و بزهکاری دولتی- شرکتی : رویکردی دوسویه به نقض آشکارحقوق بشر»، ترجمه حامدصفایی آتشگاه، در:جرم­شناسی فراملی به سوی جرم­شناسی جنایات بین­المللی، به کوشش حمیدرضا نیکوکار، چاپ اول‌، تهران: میزان. صص. 105-137.
پاک‌نهاد، امیر (1394)، سیاست جنایی ریسک جرم، چاپ دوم، تهران: میزان.
پورقهرمانی، بابک و صابرنژاد، علی (1394)،حریم خصوصی در فضای سایبر از منظر حقوق بین­الملل، چاپ اول، تهران: مجد.
پورنجفی قوشچی، لیلا؛ فخر، حسین؛ پورقهرمانی، بابک (1399)، «پالایش فضای مجازی در پرتو اسنادحقوق بشری»، آموزه­های حقوق کیفری، دوره هفدهم، شماره 19، صص. 35-67 .  
حسین پور، پری و صابرنژاد، علی (1394)، آزادی اطلاعات در فضای سایبر از منظر حقوق بین‌الملل، چاپ اول، تهران: مجد.
خانعلی پور واجارگاه، سکینه (1390)، پیشگیری فنی از جرم، چاپ اول، تهران: میزان.
دارابی، شهرداد (1395)، «ریزومیک شدن پیشگیری از جرم در پرتو ریزومیک شدن ارتکاب جرم» آموزه­های حقوق کیفری، شماره 13، صص. 199-218.
دکسردی، والتر اس (1394)، جرم­شناسی انتقادی معاصر، ترجمه مهرداد رایجیان اصلی و حمیدرضا دانش ناری، چاپ دوم، تهران: دادگستر.
روث،داون ال و کازلاریچ، دیوید (1399)، بزهدیده­شناسی جرم حکومتی، ترجمه نبی‌اله غلامی، چاپ اول، تهران: شهردانش.
سبزه­ای، محمد‌تقی (1386)، «جامعه مدنی به مثابه قرارداد اجتماعی: تحلیل مقایسه­ای اندیشه‌های هابز،لاک و روسو»، فصلنامه حقوق و سیاست، شماره 22، سال نهم، صص.67-98.
سلیمی، احسان (1397)، «آسیب­ اجتماعی­‌شناختی پیشگیری ازجرایم سایبری درایران»، رساله دکتری حقوق کیفری و جرم­شناسی، دانشگاه قم.
صانعی، پرویز (1377)، حقوق جزای عمومی، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش.
صفاری، علی (1380)، «انتقادات وارده بر پیشگیری وضعی از جرم»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 35-36، صص. 193-223.
غلامی، نبی‌اله و عباسی، محمود (1396)، «درآمدی بر مفهوم جرم دولتی از منظر اصول اخلاق زیستی»، مجله اخلاق زیستی، شماره 24، دوره هفتم، صص. 84-97.
فردریش، دیوید (1396)، «به سوی جرم­شناسی جنایات بین­المللی: ارائه چهارچوب مفهومی و مبنایی»، ترجمه مهدی کاظمی جویباری، در: جرم شناسی فراملی به سوی جرم­شناسی جنایات بین­المللی، به کوشش حمیدرضا نیکوکار، چاپ اول، تهران: میزان.
فرهادی‌آلاشتی، زهرا (1395)، پیشگیری وضعی از جرایم سایبری: راهکارهاو چالشها، چاپ اول، تهران: میزان.
قاجارقیونلو، سیامک (1391)، مقدمه حقوق سایبر، چاپ اول، تهران: میزان.
قورچی بیگی، مجید (1395)، «جرم­شناسی جرایم دولتی؛ از غفلت جرم­شناسی تا جرم­شناسی آینده­نگر»، به کوشش حسین غلامی در: علوم جنایی تطبیقی در پرتو همکاری‌های بین‌المللی، مجموعه مقالات نکوداشت دکتر سیلویا تلنباخ، چاپ اول، تهران: میزان، صص. 304-324.
کلارک، آر.وی.جی (1388)، جرم­شناسی پیشگیری، ترجمه مهدی مقیمی و مهدیه تقی‌زاده، تهران: نشر زرد.
کوچ­نژاد، عباس (1383)، «محدودیت‌های حقوق بشردر اسناد بین­المللی»، حقوق اساسی، سال دوم، شماره سوم، صص. 169-178.
کوزلاریچ، دیوید؛ مائتو،ریک؛ جی‌میلر، ویلیام (1389)، «بزهدیده­شناسی جرایم دولت»، ترجمه قورچی­بیگی، مجید، فصلنامه اطلاع رسانی حقوقی، معاونت تحقیقات، آموزش و حقوق شهروندی، شماره 22-21، صص. 117-138.
گرین، پنی؛وارد، تونی (1398)، جرم­حکومتی، دولت‌ها، خشونت­وفساد، ترجمه نبی­اله غلامی، چاپ اول، تهران: انتشارات مجد.
نادرخانی، نیما (1390)، «ابزارهای مورد استفاده مجرمان و خرابکاران رایانه­ای»، فصلنامه کارآگاه، دوره دوم، سال چهارم، شماره 14، صص. 38-61.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین (4-1373)، «نظریه­های جرم­شناسی»، مجموعه تقریرات، صص.177-229.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1388)، « جرم‌شناسی نو-کیفرشناسی نو؛ درآمدی بر سیاست جنایی مدیریتی خطر مدار»، زیر نظر علی حسین نجفی ابرندآبادی، مجموعه مقاله‌های تازه‌های علوم جنایی ، چاپ اول، تهران: میزان . صص. 717-750.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1390)، «از جرم­شناسی تا آسیب اجتماعی­شناسی»، در : یادنامه شادروان دکتر رضا نوربها، مجله تحقیقات حقوقی ، شماره 56، صص. 1015-1031.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1394)، به سوی تعریف یک سیاست ملی پیشگیری از بزهکاری، دیباچه در: دانشنامه پیشگیری از جرم آکسفورد، براندون.سی.ولش؛ دیوید پی،فارینگتون، به کوشش حمیدرضا نیکوکار، صص. 9-16.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1394)، «پیشگیری عادلانه ازجرم»، در:علوم جنایی، مجموعه مقالات تجلیل از دکتر محمد آشوری، چاپ چهارم، تهران: سمت. صص. 559-598.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1395)، «ازجرم­شناسی حقیقی تا جرم­شناسی مجازی»، دیباچه در:جرم‌شناسی، ژرژ، پیکا، ترجمه علی­حسین نجفی ابرندآبادی، چاپ چهارم، تهران: میزان. صص.9-17.
نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1395)، «جرم­شناسی درآغازهزاره سوم»، دیباچه در:دانشنامه جرم­شناسی از:علی­حسین نجفی­ابرندآبادی و حمید هاشم­بیگی، چاپ­چهارم، تهران: انتشارات­ گنج دانش. صص. 13-28.
ون هام، فرانسواز (1395)، «آسیب اجتماعی­شناسی :رشته­ای جدید،توسعه قلمرو جرم شناسی؟»، ترجمه سید حسین حسینی، و اقبال محمدی، در: دایره­المعارف علوم جنایی، مجموعه مقاله‌های تازه‌های علوم جنایی، چاپ دوم، تهران: میزان. صص. 985-1003.
Article 19, (2016), “ Freedom of expression unfiltered: How blocking and filtering affect free speech”, London, Article 19, last visited : 3/12/2019, Available at: www. Article 19.org. pp.1-26.
Banday,M.Tariq &  Shah,N.A (2010), “A concise study of web filtering”,Sprouts:Working paper on information systems,10(31),pp.1-11.
Breindl,Yana & Theiner,Patric & Busch,Andreas (2015), “Internet blocking regulation :a comparative analysis of 21 liberal democracies”, presented at the u4 cluster conference:Governance of a contemporary multilateral institutional architecture,.of political science, pp.1-42.
Callanan,Cormac & Gercke,Marco &  DeMarco,Estelle & Ziekenheiner,Hein (2009), Internet blocking balancing cybercrime responses in democratic societies, Open socity Institute, Action internet solutions.
Jaishankar,  Karupannan (2008), “ Space transition  theory of cyber crimes,in book: crime of the internet,chapter: space Trasition Theory of cyber crime”, Editores: Frank, Schmalleger, Michael, Pittaro, Publisher pearson.
OpenNet Initiative (2004), “ A Starting point: legal implication of internet filtering”, OpenNet Initiative, .last visited: 12/7/2019,Available at: www.opennet initiative.org. pp.1-17.
Reyns, Bradford & Henson, Billy (2013), “security in digital world: understanding and preventing cybercrime victimization”, Switzerland ,Security Journal, 26(4), pp. 311-314.
Vicks, Mery E (2013), An examination of internet filtering and safety policy trends and issues in south Carolina,s K-12, public schools, Nova Southeastern University (NSU).
Zittrain, Jonathan &  L,John & G, Palfrey Jr (2007), “Access denied:the practice and policy of Global internet filtering”, Oxford ,Oxford internet institute research report,no. 14, pp.1-30.