ارکان تشکیل‌دهندۀ عنصر روانی معاونت در حقوق کیفری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران

2 استاد حقوق جزا و جرم‌شناسی، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، قم ، ایران

10.22124/jol.2022.19199.2121

چکیده

معاونت زمانی واقع می­شود ­که فردی با رفتاری خارج از عملیات اجرای جرم، موجب «تأثیرگذاری بر فرایند اتخاذ تصمیم توسط مرتکب اصلی جرم» شده و یا باعث «تقویت امکان توفیق او در ارتکاب رفتار ارادی خویش» شود. ماهیت معاونت به نحوی است که صرف اثبات عمد (عام و خاص) معاون در ارتباط با نفس رفتار خویش و نتایج آن، موجب تحقق تام عنصر روانی معاونت نمی­شود. در این خصوص ضروری است معاون واجد نوعی «پیوند روانی با واقعۀ مجرمانۀ اصلی» نیز باشد. پیوند روانی معاون با واقعۀ مجرمانۀ اصلی در صورتی برقرار می­شود که معاون حین ارتکاب رفتار خویش، «عالم» به «ماهیت یا عنوان» همان رفتار یا نتیجۀ مجرمانه­ای باشد که عنصر روانی مرتکب اصلی «وقوع» آن را پوشش می­دهد. با احراز پیوند روانی اخیر «وحدت مسیر روانی معاون و مرتکب اصلی» در ارتباط با عنوان مجرمانه­ای خاص شکل گرفته و زمینۀ تحقق تام عنصر روانی معاونت فراهم خواهد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The constituent elements of the mental element of the accessory in Criminal Law

نویسندگان [English]

  • Hassani Yaghoob 1
  • Ahmad Haji Dehabadi 2
1 PhD in Criminal Law and Criminology, Faculty of law, Farabi collegiate, Tehran University, Qom, Iran
2 Professor, Department of Law, Faculty of law, Farabi collegiate, Tehran University, Qom, Iran.
چکیده [English]

Accessory occurs when a person, with behavior out of crime, causes "influence on the decision-making process by the main perpetrator" or causes "strengthening the possibility of his success". Merely proving the intention of the deputy in connection with his behavior will not be equal to the complete realization of the mental element of accessory. In this regard, the deputy must have some kind of "psychological connection with the main criminal event". Such a connection is realized when he, while committing his behavior, is "aware" of the "nature or title" of the crime that the psychological element of the main perpetrator covers its "occurrence". By establishing such a relationship, the "unity of the psychological path of the deputy and the main perpetrator" is formed, and in such a situation, the ground for the full realization of the mental element of the accessory will be provided.
 
1.Introduction
In the analysis of accessory, the main focus is usually on the expression of behavioral examples and how to realize its material element. However, the detailed and comprehensive analysis and examination of the way to realize the mental element of accessory is one of the most important discussions that can be presented in this field. it is also possible to adopt an opinion on the necessity of establishing a specific intention in the construction of the deputy's mental element if its material element is bound to the occurrence of a specific result.
According to the general rules governing how to realize the mental element of crimes, if the perpetrator has a direct psychological connection with "all the components of his behavior" (general and specific intent), the mental element necessary to realize his criminal responsibility will be fully realized. In this regard, the mental element of the accessory is governed by exceptional conditions. In such a way that only by verifying the intention (general and specific) of the deputy in connection with his own actions, his criminal malice cannot be considered as a reality. In this regard, the deputy must also have some kind of psychological connection with the main criminal event, so that his criminal responsibility can be determined based on that.
In this regard, the majority of jurists believe that the mental element of the accessory is fully realized when the mental interactions of the deputy and the main perpetrator are the same and the subject is the "realization" of a single event. But since in relation to the criminal incident, the deputy has a completely different position from the main perpetrator and his actions and results are completely different from the actions of the main perpetrator and outside of the commitment of the main crime. Acceptance of such an opinion will face a fundamental obstacle. However, in a debatable opinion, Iran's criminal legislator has made the fulfillment of the mental element of the accessory subject to the condition of "unity of intent" of the deputy and the main perpetrator.
In order to succeed in analyzing the topic of this article, it is necessary to first define the accessory in a precise and comprehensive manner and to determine the position of the deputy in relation to the criminal incident. In the next step, the method of realizing the deputy's intention should be clarified in relation to his own behavior, and then the necessity of the deputy's psychological link with the criminal event and the method of achieving it should be analyzed. Finally, by clarifying the "nature of the psychological commonality of the deputy and the main perpetrator" and its place in the structure of the mental element of the accessory, it is possible to make an accurate opinion about the way to fully realize the mental element of the accessory.
 
2.Methodology
 In this research, the constituent elements of the psychological element of the accessory in criminal law have been dealt with by analytical-descriptive method.
 
3.Results and discussion
Based on the findings of this research, it can be considered the full realization of the material element of the accessory when the deputy's actions "influence the decision-making process by the main perpetrator" or "strengthen the possibility of the main perpetrator's success in committing his voluntary behavior".
The result-oriented nature of the material element of the accessory means that in order to adopt an opinion on the intentionality of the material element of the accessory, in addition to the general intent, the specific intent of the deputy must also be proven. if the deputy has the "intention" to realize the above-mentioned results or has "knowledge" regarding their occurrence as a result of the committed behavior, his special intention will be verified.
Merely verifying the deputy's intention regarding his own behavior (deputy's general and specific intention) will not lead to the full realization of the mental element of the accessory. the deputy also must be knowledgeable about the "nature" or "title" of the same behavior or criminal events whose "occurrence" is the subject of the psychological element of the main perpetrator of the crime.
According to the contents of this research, "the unity of the psychological path of the deputy and the main perpetrator" is also a necessary condition for the realization of the mental element of the accessory. According to this condition, it is possible to comment on the full realization of the mental element of the accessory when deputy's malice is towards the "title or nature" of the same criminal event that the psychological element of the main perpetrator covers its "occurrence". It should be noted that the latter condition, in the process of verifying the mental or psychological states necessary to prove the full realization of the mental element of the accessory, is automatically verified. Based on this, the special and separate expression of such a condition does not seem necessary.
 
4.Conclusion
The realization of accessory as a criminal behavior is always dependent on the occurrence of a specific crime due to the behavior of a person other than the deputy. Based on this, the deputy is never able to violate criminal regulations independently. However, the dependence of the deputy on the main perpetrator has a material nature, and this issue never means the dependence of the deputy on the main perpetrator in order to fulfill his psychological element. Because the mental element of the assistant is independent and completely based on the psychological interactions of the deputy. Based on this, the mental element necessary for the realization of the accessory can be considered fulfilled when, firstly, the deputy is intentional in relation to his behavior and secondly, his behavior is related to the criminal event committed by the main perpetrator. The realization of the deputy's intention in relation to his behavior depends on the deputy's intention in committing behavior that affects the decision-making process by the main perpetrator or ends up strengthening the possibility of his success in committing his voluntary behavior. Further, the deputy's psychological connection with the criminal event is realized when he is aware of the nature of the main perpetrator's behavior while committing his behavior.
 
5.Selection of References
Hassani, Yaghoob; Haji Deh-Abadi, Ahmed (1400), “Knowledge (of the occurrence of the result or the ability of the action to create the result) in the formation of special malice”, Islamic Law, 18th year, No. 68, pp. 37-60. [In Persian].
Rahmdel, Mansour (1389), “Points about being an accessory in crime”, Azad Legal Research, No. 8-9-10, pp. 161-186. [In Persian].
Qiyasi, Jalaluddin (2010), “Assistance in crime from the perspective of Islamic jurisprudence”, Legal Research, No. 3, pp. 139-166. [In Persian].
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Accessory
  • Mental element
  • General intention
  • Special intention
  • Criminal title
  • Unity of the intention
اردبیلی، محمدعلی (1394)، حقوق جزای عمومی، جلد دوم، چاپ چهلم، تهران: انتشارات نشر میزان.
اعتمادی، امیر (1396)، حقوق کیفری اختصاصی (تهاجم علیه اشخاص)، چاپ اول، تهران: انتشارات نشر میزان.
الهام، غلامحسین و برهانی، محسن (1396)، درآمدی بر حقوق جزای عمومی، چاپ سوم، تهران: انتشارات نشر میزان.
آقایی‌نیا، حسین (1394)، جرایم علیه اشخاص (جنایات)، چاپ چهارم، تهران: انتشارات نشر میزان.
باهری، محمد (1394)، حقوق جزای عمومی، تهران: نگاه معاصر.
پی. فلچر، جورج (1384)، مفاهیم بنیادین حقوق کیفری، ترجمۀ سید مهدی سید زادۀ ثانی، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی.
جمال­الدین بن منظور (1363)، لسان العرب، قم: نشرالادب الحوزه.
حسانی، یعقوب و حاجی ده­آبادی، احمد (1400)، «علم (به وقوع نتیجه یا به قابلیت فعل در ایجاد نتیجه) در تشکیل سوءنیت خاص»، حقوق اسلامی، سال هجدهم، شمارۀ 68، صص. 37-60.
حاجی­­ده­آبادی، احمد (1396)، جرایم علیه اشخاص (قتل)، چاپ اول، تهران: انتشارات نشر میزان.
دیلمی، احمد (1389)، حسن نیت در مسئولیت مدنی، چاپ اول، تهران: انتشارات نشر میزان.
ذوقی طالقانی، عبدالغفور (1352)، «معاونت در جرایم»، کانون وکلا، شماره 124، صص. 83-92.
رحمدل، منصور (1389)، «نکاتی دربارۀ معاونت در جرم»، تحقیقات حقوقی آزاد، شمارۀ 8-9-10، صص. 161-186.
زراعت، عباس (1393)، حقوق جزای عمومی 1و2، جلد اول، چاپ چهارم،تهران: جنگل.
سبزواری‌نژاد، حجت و سبزواری‌نژاد، مهدی (1395)، دورۀ کامل حقوق جزای عمومی ایران، چاپ دوم، تهران: مجد.
سعید، علیرضا (1388)، «بررسی تطبیقی معاونت در جرم در حقوق ایران، فرانسه و لبنان»، قضاوت، شمارۀ 57، صص 48-52.
شامبیاتی، هوشنگ (1392)، حقوق جزای عمومی، جلد دوم، چاپ دوم، تهران: مجد.
شیخ­الاسلامی، عباس (1396)، «مبانی تحولات قانونی در قلمرو مداخله‌کنندگان در ارتکاب جرم»، پژوهشنامه حقوق کیفری، سال هشتم، شماره اول (پیاپی 15)، صص. 135-162.
صادقی، محمد هادی (1394)، جرایم علیه اشخاص (صدمات جسمانی)، چاپ بیست و یکم، تهران: میزان.
قیاسی، جلال­الدین (1390)، «معاونت در جرم از دیدگاه فقه اسلام»، پژوهش حقوقی، شمارۀ 3، صص. 139-166.
قیاسی، جلال­الدین و ساریخانی، عادل (1395)، حقوق جزای عمومی (اسلام و حقوق موضوعه)، چاپ اول، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
گلدوزیان، ایرج (1396)، حقوق جزای عمومی ایران، چاپ پانزدهم، تهران: دانشگاه تهران.
محسنی، مرتضی (1393)، پدیدۀ جنایی، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: گنج دانش.
محمدکریمی، امیر؛ موسوی مجاب، سید درید؛ آقابابایی بنی، اسماعیل (1394)، «بررسی تطبیقی معاونت در جرم از طریق ترک فعل در سامانۀ حقوقی ایران و انگلستان»، مطالعات فقهی و فلسفی، شماره 24، صص. 53-75.
مرعشی، سید محمد‌حسن (1375)، «معاونت در جرم»، دیدگاه­های حقوق قضایی، شمارۀ 1، صص. 4-41.
معین، محمد (1376)، فرهنگ معین، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات امیرکبیر.
میرمحمدصادقی، حسین (1392)، جرایم علیه اشخاص، چاپ یازدهم، تهران: انتشارات نشر میزان.
میرمحمدصادقی، حسین (1392)، حقوق کیفری اختصاصی (2)، چاپ سی و پنجم، تهران: انتشارات نشر میزان.
نجفی­توانا، علی و ملیکی، ایوب (1393)، حقوق جزای عمومی (تحلیلی-انتقادی-تطبیقی)، چاپ اول، تهران: جنگل.
نوربهاء، رضا (1396)، زمینۀ حقوق جزای عمومی، تجدید‌نظر شده توسط عباس شیری؛ چاپ اول، تهران: انتشارات نشر میزان.
نیکومنظری، امین و محسنی، فرید (1396)، «نقد رویکرد قانون‌گذار کیفری ایران در نحوۀ انتساب رفتار مجرمانه به اشخاص حقوقی»، پژوهشنامه حقوق کیفری، سال هشتم، شماره دوم (پیاپی 16)، صص. 233-258.
ولیدی، محمد‌صالح (1382)، بایسته­های حقوق جزای عمومی، چاپ اول، تهران: خورشید.
یکرنگی، محمد و عالی‌پور، حسن (1394)، «معیار علم به وقوع نتیجه در حقوق کیفری ایران با رویکردی تطبیقی به حقوق انگلستان و فقه امامیه»، مطالعات حقوق کیفری و جرم‌شناسی، شماره 2 و 3، صص. 155-169.