تحلیل ساختاری عدالت جنسیتی در کیفرگذاری جرایم تعزیری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مطالعات زنان،دانشکده علوم انسانی،دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 دانشیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

3 استاد حقوق کیفری و جرم‌شناسی دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس تهران

4 استادیار گروه مطالعات زنان دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس تهران

10.22124/jol.2019.10554.1532

چکیده

با افزایش نرخ جرم زنان،برقراری عدالت جنسیتی در کیفرگذاری جرایم تعزیری اهمیت می‌یابد. لذا به موارد مؤثر بر کیفرگذاری جرایم زنان شامل اراده ارتکاب جرم و پیامدهای کیفر پرداخته می‌شود. به منظور بررسی این موارد از نظریه فشار ساختاری و مفهوم نقش استفاده شده است. روش پژوهش کیفی و از طریق مصاحبه نیمه باز با چهار گروه فقهای دینی، قضات و وکلا، دانشجویان حقوق جزا  و فعالان حقوق زنان می‌باشد.
فشار ساختاری که در موقعیت‌های مختلف بر زنان وارد می­شود، اراده را منفعل و زمینه ارتکاب جرم توسط آن­ها را فراهم می‌سازد. از سوی دیگر، کیفرها پیامدهای مضاعف و شدیدتری مانند مشکلات جسمی و روحی، طرد خانوادگی و اجتماعی برای زنان در بر دارند. این شرایط ضرورت اعمال رویکردی حمایتی در کیفرگذاری از قبیل تخفیف در نوع و میزان مجازات، حذف کامل برخی مجازات‌ها و غیره را برای زنان ایجاب می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structural Analysis of Gender Justice in Punishment of Ta'zir Crime

نویسندگان [English]

  • Azam Badrimanesh 1
  • saeed moeedfar 2
  • mohammad jafar habibzadeh 3
  • Toba Shakeri Golpaiegany 4
1 Department of women studies, Tarbiat modares university.
2 Sociology department, social science, Tehran university.
3 Criminal Law and Criminology Department, Tarbiat Modares University.
4 Department of women studies, Tarbiat Modares University.
چکیده [English]

As women's crime rates increase, gender equality is important in punishing offenses. Therefore, the issues affecting the punishment of women's crimes, including the will to commit a crime and the consequences of the punishment, are addressed. Structural stress theory and role concept are used to investigate these issues.
The research method is qualitative through semi-open interviews with four groups of religious scholars, judges and lawyers, criminal law students and women's rights activists. The structural pressure that is exerted on women in different situations provides a passive will and provides them with the opportunity to commit a crime. On the other hand, punishments have more severe consequences, such as physical and mental problems, family and social exclusion for women. These conditions necessitate the application of a supportive approach to punishment, such as a reduction in the type and amount of punishment, the complete abolition of certain penalties and so on.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gender punishment
  • Tazir Crime
  • Gender justice
  • Structural strain
  • Social and family role

آذربایجانی، مسعود (1388)، «عدالت جنسیتی و اشتغال زنان»، مجله مطالعات راهبردی، دوره 12، شماره 46، ص 116-81.

آشوری، محمد (1381)، «نگاهی به پدیده همسرکشی در استان فارس»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 58، شماره پیاپی 509، ص 48-32.

استروس،آنسلم و جولیت کوربین (1385)، اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی، ترجمه بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه انسانی و مطالعات فرهنگی.

استوارت میل، جان (1393)، انقیاد زنان، ترجمه علاءالدین طباطبایی، تهران: نشر هرمس.

ارمکی، تقی آزاد (1389)، نظریه‌های جامعه‌شناسی، چاپ ششم، تهران: انتشارات سروش.

جمشیدی، محبوبه (1394)، «بررسی موارد تخفیف مجازات زن در حقوق کیفری ایران و مبانی آن در فقه و امامیه»، کنفرانس ملی چارسوی علوم انسانی.

حامدپور، غلام (1390)، «رویکرد جنسیت‌محور بر مداخلات کیفری و بررسی موردی آن در حقوق ایران و کانادا»، پایان نامه کارشناسی ارشد، گروه حقوق، دانشگاه امام صادق.

حسینی، سید احمد و آقایی، مرضیه (1387)، «بررسی عوامل موثر بر پدیده روسپی‌گری»، نشریه پژوهش اجتماعی، دوره 1، شماره 1، ص  78-63.

دلاور، علی (1389)، «روش شناسی کیفی»، نشریه راهبرد، شماره 54، سال نوزدهم، ص 72-56.

دورکیم، امیل (1384)، درباره تقسیم کار اجتماعی، ترجمه محمدباقر پرهام، چاپ دوم، تهران: انتشارات مرکز.

رستمی تبریزی، لمیاء (1388)، «درآمدی بر رویکرد جنسیتی جرم‌شناسی»، مجله تحقیقات حقوقی، شماره 50، ص 52-34.

ریتزر، جورج (1379)، نظریه‌های جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.

سمیعی، حسن (1333)، حقوق جزا، چاپ اول، تهران: چاپخانه شرکت مطبوعات.

ساروخانی، باقر (1380)، روشهای تحقیق در علوم اجتماعی، جلد اول، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

فرهنگی، علی اکبر و حسین صفرزاده (1385)، روش‌های تحقیق در علوم انسانی، تهران: انتشارات پیام.

قاضی‌نژاد، مریم و ماریا عباسیان (1390)، «مطالعه کیفی عوامل اجتماعی همسرکشی»، فصلنامه زن در توسعه و سیاست، دوره 9، شماره 2، تابستان، ص 116-81.

کوزر، لوئیس آلفرد (1393)، زندگی و اندیشه بزرگان جامعه شناسی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران، انتشارات علمی.

گیدنز، آنتونی (1379)، جامعه‌شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، چاپ ششم، تهران: نشر نی.

معظمی، شهلا (1383)، «جرم‌شناسی خشونت خانگی و همسر کشی در سیستان و بلوچستان»، فصلنامه زن در توسعه و سیاست، شماره 2، تابستان، ص 59-44.

میرمجیدی هشجین، سیده سپیده (1390)، «رویکرد جنسیت محور به گفتمان تقنینی و قضایی نهادهای حقوق کیفری عمومی ایران»، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق، دانشگاه تربیت مدرس.

نجفی ابرندآبادی، علی حسین (1384)، تقریرات درس جرم‌شناسی بزهکاری زنان و روسپیگری، دوره کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، تهیه و تنظیم  توسط نرگس‌السادات روح‌الامین.

نجفی ابرندآبادی، علی حسین (92-1391)، تقریرات درس جامعه‌شناسی کیفری، دوره دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، تنظیم توسط سمیرا گل‌خندان.

نجفی ابرندآبادی، علی حسین(1390)، «واکاوی اختیار قاضی در تخفیف مجازات»، ویژه‌نامه مجله تحقیقات حقوقی، شماره 5، ص 55-9.

نصیری اروجعلیلو، شهروز (1395)، «بررسی تاثیر جنسیت در احکام جزا و قانون مجازات اسلام»، فصلنامه تحقیقات جدید در علوم انسانی، شماره ششم، ص 94-85.

ولایتی، فاطمه (1390)، موارد تخفیف مجازات زن در حقوق کیفری ایران، چاپ 2، تهران: انتشارات نگاه بینه.

یزدانیان، علی (1395)، تاثیرات جنسیت در حقوق کیفری ایران، چاپ اول، تهران: انتشارات نوروزی.

Balkan, S. and R. Berger (1979), »The Changing Nature of Female    Delinquency, in B. Claire(ed)«, Female. Perspectives on Development, New York: Penum.

Donmoyer, R. (2001),» Paradigm Talk  Reconsidered , V. Richardson(ed)«, Handbook of Research on Teaching, 4th Edition, p174-197, Washington, Dc, American Educational Research Association.

Malloch, M. and G. Mclvor (2010), »Woman Punishment and Social Justice«: Human rights and penal practices, Routledge.

Merton, R. K. (1938), »Social Structure and Anomie«, American Sociological Review, Vol. 3, No. 5, 627-628.

Merton, R. K. (1957), Social Theory and Social Structure (2nd edition), Glencoe, IL, Free Press.

Merton, R. K. (1966), Social Structure, MacMillan publishing company.

Showalter, G. (1987), The Female Malady, London: Virago.

Schulhofer, S. J. (1995). The Feminist Challenge in Criminal Law. University of Pennsylvania law review.