الگوی گزینش جزای‌نقدی برای اشخاص‌حقوقی؛ در پرتو «رهنمودهای تعیین‌مجازات سازمانی فدرال آمریکا» (ویرایش 2025)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهیدبهشتی، تهران، ایران.

چکیده

در سیاست‌های کیفری داخلی برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های ممتاز جزای نقدی برای مجازات اشخاص‌حقوقی تمهیدات شایسته‌ای پیش‌بینی نشده‌است. در نقطه مقابل، نظام عدالت کیفری فدرال ایالات‌متحده آمریکا، به‌عنوان یک نظام‌حقوقی فایده‌گرا، جزای‌نقدی را مبلغی همسنگ با زیان، منافع حاصله و یا شدت جرم تعریف می‌کند و برای هر جرم، ولو آنکه فاقد اثر مالی باشد، جزای‌نقدی پایه‌ای را متناسب با سطح و میزان قباحت آن در نظر می‌گیرد و با معرفی تعدیلات قانونی بدیعی، تحت عنوان «امتیاز تقصیر» جزای‌نقدی پایه را به محدوده‌ای مضیق و متناسب با شخصیت مجرم حقوقی تبدیل می‌کند، که تجلی‌گاه گذار از نظام مسئولیت مطلق و مجازات معین به رویکرد مسئولیت مدرج و پویاست. تحقیق حاضر، با جمع‌بندی برجسته‌ترین نتایج حاصل از سایر تحقیقات، در کنار تحلیل قواعد حاکم بر رهنمودهای تعیین‌مجازات فدرال آمریکا، به منظور ترمیم نارسایی‌های نظام داخلی در باب چگونگی تعیین جزای‌نقدی برای اشخاص‌حقوقی، ماده 21 اصلاحی قانون‌مجازات‌اسلامی را به ساحت مقنن پیشنهاد داده‌است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

A Model for the Selection of Criminal Fines for Legal Entities; In Light of the U.S. Federal Organizational Sentencing Guidelines (2025 Edition)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Reza Darabpour 1
  • Bagher Shamloo 2
1 PhD Student, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
2 Professor, Department of Criminal Law and Criminology, Faculty of Law, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Domestic criminal policy lacks adequate provisions to make full use of the distinct potential of criminal fines for legal entities. Conversely, the United States Federal criminal justice system—as a utilitarian legal framework evaluating laws by their practical functions—defines the fine commensurate with pecuniary loss, gain, or offense severity. Even for crimes devoid of financial impact, it establishes a “Base Fine” proportional to the level of reprehensibility. Through innovative statutory adjustments known as “Culpability Scores,” the Base Fine is converted into a narrow range tailored to the corporate offender’s character, representing a transition from strict liability and fixed penalties to a graded and dynamic liability approach. Utilizing a descriptive-analytical method and examining the US Federal Sentencing Guidelines to remedy domestic deficiencies regarding fine determination for legal entities, this research proposes an amendment to Article 21 of the Islamic Penal Code to the legislature.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Legal Entities
  • Sentencing Guidelines
  • Sentencing
  • Criminal Fine
  • Culpability Score
  • Federal Legal System