مبانی و آثار تغییر رویکرد دیوان بین‌المللی دادگستری در الغای مصونیت کیفری سران دولتها در قضیه حیسن هابره (رئیس جمهور سابق چاد)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه پیام نور گیلان

2 کارشناس ارشد حقوق بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی تهران

چکیده

مصونیت کیفری سران دولت­ها در قرون گذشته امری مطلق تلقی می­شده که بر مبنای حاکمیت و شأن مقام عالی­رتبه سران کشورها توجیه­پذیر بوده است. درحالی که حقوق بین­الملل معاصر با شکل‌گیری قاعده عرفی لغو مصونیت‌ مقامات عالی­رتبه در صورت ارتکاب جنایات بین‌المللی، تلاش می­شود تا تعادلی میان حمایت از توانایی دولت در انجام وظایف خود و حمایت از حقوق بشر ایجاد نماید. دیوان بین­المللی دادگستری که با دیدگاه کلاسیک و محتاطانه خود، به ویژه در رأی صادره در قضیه یرودیا،  مانعی بر سر راه پیشرفت این حرکت ایجاد کرده بود، این بار در تصمیمی قاطعانه در قضیه حیسن هابره در جولای 2012 با ملزم ساختنِ سنگال بر محاکمۀ بدون تأخیرِ رئیس دولت سابق چاد، امکان تعقیب کیفری سران را برای دادگاه­های ملّی نیز در نظر گرفته و ابعاد جدید و مهمی را در رابطه با تأیید و توسعۀ این قاعده عرفی آشکار نموده است. از سوی دیگر بنظر می­رسد با روند ایجاد یک «دادگاه ویژه» در راستای محاکمه حیسن هابره، تعقیب و محاکمه جنایات بین­المللی صرف­نظر از مقام و سمت مرتکب آن مورد تأیید جامعه بین­المللی قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Foundations and Effects of ICJ’s Changing Approach in Abolishing Criminal Immunity of Heads of States in Hissène Habré Case (Former President of Chad)

نویسندگان [English]

  • Shahram Bahman Tajani 1
  • Seyedeh Neda Mirfalah Nasiri 2