دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی حقوق جزا) پژوهشنامه حقوق کیفری 2322-2328 17 1 2026 06 22 An Examination of Proactive Preventive Measures against Bioterrorism: Analyzing Challenges with Reference to International Instruments تدابیر پیشگیرانه کنشی در مقابله با بیوتروریسم؛ تبیین چالش‌ها با نگاهی به اسناد بین‌المللی 103 120 9364 10.22124/jol.2026.30279.2588 FA سالار صادقی استادیار گروه حقوق کیفری و جرم شناسی موسسه آموزش عالی رشدیه، تبریز، ایران. طاها اسلامی دانشجوی دکتری تخصصی حقوق کیفری و جرم شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز، تبریز، ایران. محمد شوشتری ثانی دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق کیفری و جرم شناسی دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران. Journal Article 2025 04 05 Bioterrorism, as a threat to global security and public health, can be employed as a political tool to instill fear and destabilize societies. Consequently, traditional security- and reaction-based approaches are insufficient, necessitating proactive measures and comprehensive, multidimensional strategies. Among these, proactive prevention approaches—particularly those targeting individuals, communities, and environments—play a critical role in reducing the risks associated with bioterrorism. Accordingly, this paper employs a descriptive-analytical method, grounded in criminological frameworks and international documents, to examine the role and significance of developmental, community-based, and situational preventive strategies in countering bioterrorism. It also addresses the challenges and limitations of these approaches and explores their application in reducing individuals’ likelihood of engaging in bioterrorist acts. Establishment of robust public health systems, deployment of early detection mechanisms for biological agents, strengthening border security, and the formulation and updating of emergency response plans are among the most important preventive measures in combating bioterrorism. بیوتروریسم، به عنوان تهدیدی برای امنیت جهانی و سلامت عمومی، می‌تواند به عنوان ابزار سیاسی برای ایجاد هراس و بی‌ثباتی استفاده شود. بنابراین، رویکردهای واکنشی و سنتی در مقابله با آن کافی نبوده و نیازمند تدابیر کنشی و استراتژی-های جامع و چندوجهی است. اقسام پیشگیری کنشی، به‌ویژه راهبردهایی که بر فرد، جامعه و محیط متمرکز هستند، می‌توانند نقش حیاتی در کاهش خطرات ناشی از بیوتروریسم ایفا کنند. بر این اساس، مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی با تکیه بر مباحث جرم‌شناسی و نگاهی به اسناد بین‌المللی، به بررسی اهمیت راهکارهای پیشگیرانه رشد مدار، جامعه مدار و وضعی در مقابله با بیوتروریسم پرداخته و ضمن اشاره به چالش ها و محدودیت های این راهکارها، چگونگی بکارگیری این رویکردها را بررسی می‌کند. ایجاد سیستم بهداشت عمومی قوی، استقرار سیستم‌های تشخیص زودهنگام عوامل بیولوژیکی، تقویت امنیت مرزی و به‌روزرسانی طرح‌های واکنش اضطراری از مهمترین راهکارهای پیشگیرانه در زمینه مقابله با بیوتروریسم هستند. https://jol.guilan.ac.ir/article_9364_d13a74b4868c3b522b249db175cdf6f8.pdf