دانشگاه گیلان (با مشارکت انجمن ایرانی حقوق جزا) پژوهشنامه حقوق کیفری 2322-2328 17 1 2026 06 22 A problem-solving approach to cases of child abuse by addicted parents رویکرد حل مسئله به پرونده‌های کودک‌آزاری از سوی والدین معتاد 53 70 9230 10.22124/jol.2025.28027.2494 FA زهرا رضاپور دکتری مطالعات زنان, دانشگاه تربیت مدرس. تهران، ایران.. محمد فرجیها دانشیار، گروه حقوق جزا و جرمشناسی ، دانشکده حقوق دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. Journal Article 2024 07 27 Empirical research indicates that traditional judicial approaches to child abuse cases are ineffective, often resulting in child separation, high recidivism rates, and an increasing caseload. This study aims to evaluate judicial responses to child abuse by addicted parents from the perspective of problem-solving principles. Data were collected through content analysis of 25 case files, in-depth interviews with 25 judicial and welfare practitioners, and semi-participant observation of seven court sessions. Findings reveal significant potential for adopting a problem-solving approach within Iran’s legal system. These capacities are evident in existing court laws and procedures, reflecting legislators’ growing willingness to incorporate therapeutic dimensions into the justice process. To fully realize this approach, the study highlights the need for judicial training, legal reforms, reduction of bureaucratic rigidity (statism), and strengthened collaboration between the judiciary and partner institutions such as social welfare organizations.<br /><br />Keywords: Child abuse, addicted parents, problem-solving approach, treatment-oriented court, judicial policies پژوهش‌های تجربی نشان می‌دهند رویکردهای سنتی قضایی در پرونده‌های کودک‌آزاری ناکارآمد بوده و منجر به جدایی کودک، تکرار جرم و افزایش حجم پرونده‌ها شده است. این مطالعه با هدف ارزیابی پاسخ‌های قضایی به کودک‌آزاری والدین معتاد از منظر اصول حل مسئله انجام شده است. داده‌ها از طریق تحلیل محتوای 25 پرونده، مصاحبه عمیق با 25 نفر از کنشگران قضایی و بهزیستی و مشاهده نیمه‌مشارکتی هفت جلسه جمع‌آوری شد. یافته‌ها بیانگر وجود ظرفیت‌های قابل توجهی از رویکرد حل مسئله در نظام حقوقی ایران است. این ظرفیت‌ها در قوانین و رویه‌های دادگاهی نمود یافته اند و گواهی بر تمایل قانون‌گذار به توجه به ابعاد درمانی است. برای تحقق این رویکرد، ضرورت آموزش قضات، بازنگری قوانین، کاهش آمارگرایی و تقویت تعامل میان دستگاه‌های قضایی و نهادهای همکار مانند بهزیستی اشاره شده است.<br />کلیدواژه‌ها: کودک‌آزاری، والدین معتاد، رویکرد حل مسئله، دادگاه درمان‌مدار، سیاست‌های قضایی https://jol.guilan.ac.ir/article_9230_d05ea4f1193e6deb0161d2a800d28999.pdf